Het autokinetisch effect is een illusie van het visuele systeem. Het treedt op als de ogen op een stationair klein lichtpunt in een donkere ruimte zijn gericht. Het lijkt dan soms of het punt beweegt. Het kan in de cockpit van vliegtuigen leiden tot beoordelingsfouten.
Het autokinetisch effect heeft te maken met het feit dat perceptie van beweging gebruikmaakt van een referentiepunt in de ruimte. Door het ontbreken van een referentiepunt treedt er mogelijk een fout op tussen de positie van het oog en het efferente signaal dat vanuit de hersenen de extraoculaire oogspieren aanstuurt. Piloten voorkomen het zogenaamde autokinetisch effect door gebruik te maken van ander referentiepunten binnen of buiten de cockpit gebruikmakend van het perifere zicht.
De Turkse psycholoog Muzafer Sherif heeft dit effect gebruikt in zijn experiment over sociale beïnvloeding tijdens zijn onderzoek naar het ontstaan en de ontwikkeling van normen.
In het eerste deel van M. G. J. Minnaert's De natuurkunde van 't vrije veld is dit verschijnsel vermeld als Sterschommelen.[1] Het werd reeds in 1799 gerapporteerd door Alexander von Humboldt.
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search